Klaarwakker om tien over drie. En dan weet ik eigenlijk al: dit wordt zo’n nacht.
“Nog bijna vier uur. Als ik nu gewoon weer ga slapen…” Maar hoe harder ik het probeer, hoe wakkerder ik word. En precies op het moment dat ik eindelijk weer in slaap val, gaat bijna de wekker.
Mijn hoofd begint meteen te malen en weer in slaap komen lukt niet.
Laatst had ik het daar met Monique over. Zij kent dat slechte slapen maar al te goed. “Ik heb moeite met in slaap komen. Vannacht ook weer,” zei ze. “Het wordt een vicieuze cirkel.”
In slaap vallen lukte mij meestal wel. Rond drie uur ’s nachts werd ik meestal wakker. En dan begonnen de gedachten meteen. Gesprekken die ik terughaalde, dingen die ik anders had kunnen zeggen, lijstjes voor de volgende dag en van die totaal onbelangrijke dingen waar ik op dat moment helemaal niet aan wílde denken.
Waarom slaap je ineens niet meer zoals vroeger?
Het gekke was: vroeger sliep ik gewoon goed. Waarom nu ineens niet meer? Ik had op dat moment ook best veel aan mijn hoofd, dus ja, misschien lag het daaraan. Of had ik te laat gegeten of te laat koffie gedronken. Je gaat toch van alles bedenken om te verklaren waarom je ineens wakker ligt.
Ik keek ook naar de Chinese geneeskunde. Volgens de Chinese orgaanklok horen de uren tussen drie en vijf bij de longen, die worden gekoppeld aan verdriet. Daar ging ik natuurlijk over nadenken. Zit er misschien verdriet dat ik nog niet goed heb verwerkt?
Waarom word je juist rond 3 uur wakker?
De Chinese geneeskunde gaf mij één mogelijke verklaring, maar wetenschappelijk is er niet één reden waarom je juist rond drie uur wakker wordt. Later in de nacht slaap je vaak wat lichter. Daardoor word je makkelijker even wakker.
Of je daarna weer verder slaapt, is weer een ander verhaal. Spanning, geluid, cafeïne en temperatuur kunnen je slaap verstoren. Ook de overgang kan meespelen.
Je kunt veel doen en toch spanning vasthouden
Ik was eigenlijk altijd al veel met mijn lichaam en gezondheid bezig. Ik sportte, probeerde gezond te eten, mediteerde en nam wel eens massages.
Juist daarom vond ik het soms zo frustrerend. Ik deed van alles om goed voor mezelf te zorgen en toch bleef die spanning ergens zitten. Als ik er nu op terugkijk, denk ik dat mijn zenuwstelsel nog vaak in een soort overlevingsstand stond.
Hormonen kwamen pas later in beeld
Wat toen helemaal niet bij me opkwam, waren hormonen. Achteraf denk ik dat ik de overgang onbewust een beetje uit de weg ging. Ik associeerde de overgang met ouder worden en zo zag ik mezelf helemaal niet. Daardoor keek ik ook niet in die richting.
Pas later begon ik te begrijpen dat ook hormonale veranderingen konden meespelen. Tijdens de overgang veranderen hormonen zoals oestrogeen en progesteron, en dat kan invloed hebben op je slaap. Slecht slapen tijdens de overgang komt dan ook veel voor, zowel moeite met inslapen als niet goed kunnen doorslapen.
Bij mij was het uiteindelijk waarschijnlijk een combinatie van spanning en hormonale veranderingen, waarbij mijn zenuwstelsel volgens mij ook een grote rol speelde.
Als ontspannen niet vanzelf gaat
Monique zit daar nu eigenlijk nog middenin. Ze maakt lange wandelingen met haar hond, doet aan yoga en drinkt ’s avonds geen gewone koffie meer, alleen decaf. Toch blijft slapen lastig. “Ik kan moeilijk ontspannen, denk ik,” zei ze. En dan is er ook nog een snurkende partner die niet echt meehelpt.
En dat merk je natuurlijk niet alleen ’s nachts. Monique zei zelf: “Het heeft een enorme impact op m’n leven. Humeurig. Véél minder productief. Neerslachtig.”
Wat hielp mij bij het slechte slapen?
Ik bleef de dingen doen waarvan ik wist dat ze goed voor me waren, maar ik ben ontspanning wel serieuzer gaan nemen. Niet alleen als iets wat goed is, maar ook omdat ik steeds beter begon te merken hoeveel spanning ik in mijn lichaam vasthield.
Op een gegeven moment ben ik ’s nachts mijn Shakti Mat gaan gebruiken, een mat met kleine drukpunten waar ik op lig om te ontspannen. Ik lig er ook op voor mijn stijve schouder, maar ik merkte dat hij me ’s nachts hielp om weer in slaap te vallen als ik wakker werd. Voor mij was dat vooral fijn op die momenten waarop mijn hoofd alweer volop aanstond.
Later ben ik hormonen gaan gebruiken, eigenlijk vanwege andere klachten. En toen merkte ik ineens iets wat ik helemaal niet had verwacht: hé, ik slaap gewoon door.
Achteraf denk ik daarom ook niet dat er bij mij één oplossing was. Het was eerder de combinatie van beter leren ontspannen, goed voor mezelf blijven zorgen en uiteindelijk ook aandacht hebben voor wat er hormonaal veranderde.
En hoe gaat het nu?
Bij mij is slecht slapen gelukkig geen issue meer. Geen gedoe meer om drie uur ’s nachts, geen hoofd dat ineens van alles wil bespreken.
Monique zit nog midden in haar zoektocht. Ze heeft inmiddels een afspraak bij Care for Women om te kijken of hormonen misschien ook bij haar een rol spelen.
Ik hoop vooral dat zij straks ook weer wakker wordt en denkt: hé, ik heb de hele nacht geslapen.
💛 Penny
Slapen gaat niet vanzelf meer? Bij Chill Sisters vind je lessen om te ontspannen en tot rust te komen.
Start jouw 2 weken gratis proefperiode
